Evropska Ekološka mreža NATURA 2000

Projekat „Ustanovljavanje ekološke mreže u Republici Srbiji, identifikacija i kartiranje tipova staništa u Srbiji – prikupljanje i evaluacija postojećih podataka, istraživanje, uspostavljanje GIS-a“ realizovaće se u periodu 2015–2020. Prva faza projekta je realizovana.

Projekat  „Izrada crvene knjige flore, faune i gljiva u Republici Srbiji” (2015–2017): prva faza projekta je realizovana; urađena je Crvena knjiga za ptice, biće objavljena 2017. godine.

Кoncept ekološke mreže u Republici Srbiji je harmonizovan sa Natura 2000 i obuhvata šire tipove staništa i vrsta od međunarodnog i nacionalnog značaja.

Ekološku mrežu čine:

•            ekološki značajna područja od nacionalnog i međunarodnog značaja;

•            ekološki koridori;

•            zaštitna zona,  gde je potrebna;

•            zaštita;

•            upravljanje;

•            finansiranje.

Ekološki značajna područja su:

•            zaštićena područja sa prioritetnim ciljem očuvanja biodiverziteta;

•            područja od posebnog interesa za očuvanje, odnosno Emerlad mreža(ASCIs);

•            određena područja definisana na osnovu međunarodnih programa za identifikaciju značajnih  područja za ptice (IBA), biljke (IPA) i dnevne leptire (PBA);

•            područja koja se nalaze na listi Кonvencije o vlažnim staništima  (Ramsarska područja);

•            područja određenih speleoloških objekata;

•            pogranična ekološki značajna područja;

•            područja tipova staništa od posebnog značaja za očuvanje  i staništa vrsta;

•            ekološki značajna područja EU Natura 2000. 

Direktiva  o očuvanju ptica 2009/147/EК doprinosi očuvanju biodiverziteta kroz zaštitu  svih vrsta divljih ptica i omogućava da se populacije divljih vrsta ptica  održavaju na odgovarajućim nivoima, kako unutar tako i izvan SPAs područja. Uz to, obezbeđuje očuvanje  migratornih vrsta. Direktiva predstavlja pravni okvir za očuvanje područja od posebnog  značaja za zaštitu ptica – SPAs, koje se nalaze  u Aneksima I, II, III i IV.

Potrebno je obezbediti nastavak identifikacije potencijalnih Natura 2000 na teritoriji Republike Srbije

Izazovi i za saradnju sa civilnim društvom predstavljaju:

•            izgradnja institucionalnih  kapaciteta  za sistem zaštite prirode na svim nivoima;

•            unapređenje mera očuvanja tipova staništa, vrsta i njihovih staništa od međunarodnog i nacionalnog značaja kroz Uredbu;

•            izrada smernica za upravljanje ekološkom mrežom;

•            jačanje kapaciteta za implementaciju u saradnji sa sektorima poljoprivrede, šumarstva, lovstva, ribarstva, energetike, saobraćaja, građevine i prostornog planiranja i dr.;

•            izgradnja kapaciteta za sprovođenje postupka ocene prihvatljivosti na nacionalnom, pokrajinskom i lokalnom nivou;

•            podizanje svesti javnosti, učešće javnosti i informisanje.